START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH

bol zebow

Nadwrażliwość zębów

Nadwrażliwość zębów – co to jest i jakie są przyczyny?

Nadwrażliwość zębów jest to nadmierna reakcja zęba na zimno, ciepło i inne czynniki. Najczęściej objawia się jako krótki i ostry ból spowodowany reakcją odsłoniętej zębiny na bodźce termiczne (zimne i ciepłe picie i jedzenie), dotykowe (dotknięcie zęba narzędziem, szczoteczką lub pokarmem), chemiczne (słodkie lub kwaśne napoje i pokarmy) i osmotyczne. Ból może być też wywołany przez niektóre procedury stomatologiczne, np. opracowywanie zęba pod koronę, wybielanie lub leczenie periodontologiczne. Nie jest natomiast związany z żadną wadą ani chorobą zęba.

Zębina jest pokryta szkliwem w części koronowej i cementem w części korzeniowej. Dopiero utrata tych tkanek może prowadzić do jej odsłonięcia i powodować nadwrażliwość. Odsłonięcie zębiny może nastąpić w wyniku odsunięcia (czyli recesji) dziąsła lub utraty szkliwa. Według ekspertów pierwszy mechanizm w większym stopniu odpowiada za powstawanie nadwrażliwości. Niemniej jednak po odsunięciu dziąsła kluczowym czynnikiem jest utrata szkliwa wywołana erozją – czyli jego utrata związana z działaniem czynników chemicznych.

Bardzo ważnym czynnikiem wpływającym na erozję jest obecność w jamie ustnej kwasów pochodzenia wewnętrznego i zewnętrznego.

A skąd się biorą kwasy pochodzenia zewnętrznego? Między innymi z soków owocowych lub owoców cytrusowych czy jabłek, napojów gazowanych, wina i cydru. A co z kwasami pochodzenia wewnętrznego? Pojawiają się, gdy pacjent ma refluks żołądkowo-przełykowy lub zaburzenia odżywiania, takie jak bulimia.

Dodatkowym czynnikiem odpowiedzialnym za „zmiękczanie” szkliwa i jego ścieranie jest obecność płytki nazębnej. Płytka zawiera w swym składzie bakterie i kwasy przez nie produkowane, które bardzo silnie oddziałują na powierzchnię szkliwa i przez to powodują jej utratę. Utrata szkliwa powoduje pojawienie się nadwrażliwości, a to z kolei powoduje unikanie przez pacjentów szczotkowania wrażliwych miejsc co w konsekwencji powoduje odkładanie się płytki nazębnej i rozwój zapalenia przyzębia. Niestety prowadzi to do powstania błędnego koła.

Dodatkowym problemem może być nieprawidłowa technika szczotkowania zębów lub stosowanie zbyt dużej siły jak również zbyt twardej szczoteczki. Powyższe czynniki mogą powodować uraz, niszczenie i utratę tkanki dziąsła na drodze urazu mechanicznego, który w konsekwencji prowadzi do obnażenia cementu i w konsekwencji odsłonięcia zębiny. Najlepiej używać manualnej („zwykłej”), szczoteczki o średniej twardości.

U niektórych pacjentów występują dodatkowe czynniki predysponujące do urazu mechanicznego, takie jak wydatne kły lub zęby przedtrzonowe lub cienkie dziąsło.

Istnieje też drugi mechanizm utraty szkliwa, a mianowicie abfrakcja, czyli utratą szkliwa związaną z nieprawidłowymi kontaktami zębów łuków przeciwstawnych (szczęki i żuchwy). Oba rodzaje utraty szkliwa (czyli erozja i abfrakcja) powodują powstawanie ubytków niepróchnicowego pochodzenia i najczęściej umiejscowione są w okolicy szyjki zęba, tzn. zaraz nad dziąsłem.

Jak często występuje nadwrażliwość zębów?

Nadwrażliwość zębów występuje stosunkowo często, a różne źródła podają częstość jej występowania na poziomie do 57%. Najczęściej podaje się, że cierpi na nią około 10–20% osób. Takie różnice związane są najprawdopodobniej ze sposobem oceny występowania nadwrażliwości, jak również samymi pacjentami, którzy różnie ją odczuwają. Nadwrażliwość zębów może występować w każdym wieku, ale szczyt zachorowań przypada na okres między 30. a 39. rokiem życia. Większość pacjentów nią dotkniętych jest w wieku pomiędzy 20. a 50. rokiem życia.

Najczęściej dotyczy kłów i pierwszych zębów przedtrzonowych, następnie siekaczy, drugich zębów przedtrzonowych i na końcu zębów trzonowych. Najczęściej obserwowanym miejscem występowania się okolica szyjki zęba (czyli okolica dziąsła) na stronie przedsionkowej.

Może być związana ze starciem zębów, które najczęściej jest bardziej nasilone u mężczyzn. Mogą ją również wywoływać niektóre procedury stomatologiczne, a szczególnie zabiegi periodontologiczne. Kilku stomatologów zauważyło, że dolegliwości są wtedy niewielkie lub umiarkowane i przemijają do 4 tygodni od zakończenia leczenia.

Jak się objawia nadwrażliwość zębów?

Nadwrażliwość zębów to ostry i najczęściej silny ból związany z piciem lub jedzeniem zimnych, a czasami ciepłych, kwaśnych lub słodkich napojów i pokarmów. Może być wyzwalany przez dotyk – szczotkowanie, jedzenie lub zabieg stomatologiczny. Czasami, w skrajnych wypadkach, może ją wywołać oddychanie na zimnym powietrzu. W związku z powtarzającymi się epizodami bólu wielu pacjentów zaczyna unikać np. zimnych napojów i potraw, szczotkowania zębów lub w inny sposób chronić ząb przed bodźcem, na przykład zasłaniając go językiem. W wielu przypadkach nadwrażliwość zebów jest tak dużego stopnia, że powoduje obniżenie jakości życia pacjentów.

Co robić w razie wystąpienia objawów?

Pierwszym sposobem zmniejszania nadwrażliwości, który na pewno zostanie zalecony przez stomatologa, jest stosowanie pasty zmniejszającej nadwrażliwość zębów. Mogą to być preparaty „zamykające” kanaliki zębinowe, jak również preparaty zmniejszające wrażliwość nerwów. Wyróżniamy preparaty z dużą ilością fluoru, wapnia, na bazie kazeiny mleka (CPP-ACPF), jak również zawierające sole żelaza, glinu, cynku, strontu i potasu, aldehyd glutarowy oraz preparaty złożone. Kolejną rzeczą będzie stosowanie płukanki znoszącej nadwrażliwość zębów, szczególnie u pacjentów, którzy zbyt często szczotkują zęby (płukanie zamiast szczotkowania). Dodatkowo zalecana jest zmiana diety związana z wyeliminowaniem kwaśnych potraw i napojów (np. napoje typu cola, soki owocowe). W przypadku stosowania takiego sposobu leczenia wystąpienia poprawy można się spodziewać niestety dopiero po miesiącu.

W przypadku, gdy „domowe” sposoby nie przyniosą poprawy, konieczne będzie zgłoszenie się do lekarza dentysty.

Leave a Comment